GIẾNG HỘI

Giếng Hội là cái tên thân quen, gần gũi của bao người dân chợ Cày những năm 90 của thế kỷ 20 trở về trước. Giếng nằm ngay rìa làng, giữa cánh đồng đội 7. Bờ bao bằng đất, cây dại mọc um tùm. Giếng có hai bến nước, bến phía nam cho dân đội 7, bến phía bắc cho dân đội 8 xuống gánh nước 

   Đất chợ Cày thời xưa có nhiều giếng làng . Dân đội 6 có giếng Chùa, đội 9 có giếng Mới, khu cơ quan huyện có giếng Ủy ban..., nhưng giếng Hội vẫn cho nước ngon nhất và chưa năm nào cạn. Tuổi thơ chúng tôi là những đêm trăng theo mẹ lên đồng quảy nước về ăn, uống. Trước đó xóm tôi cũng có giếng Thợ Lão, nhưng giếng này xây bằng đá, chỉ dùng để tắm rửa, giặt giũ chứ không ăn, uống được. Những năm 80, cha tôi và cậu Quảng chung nhau đào được cái giếng thùng, những 9 ống lù đúc bằng xi măng quốc phòng. Có lẽ do chọn được mạch ngầm của đất nên giếng có lượng nước dồi dào, mùa đông ấm áp, mùa hè mát lạnh. Nhưng giếng nhà cũng chỉ dùng tắm giặt, rửa ráy thôi, nước ăn, nước uống đều phải lên giếng Hội.

  Năm cuối cấp 3, nhà tôi mua được cái can nhựa 20 lít, nên cứ hằng chiều tôi đạp xe lên giếng chở nước về ăn. Có năm hạn hán, các giếng xung quanh cạn trơ đáy, dân làng trên, xóm dưới đổ về giếng Hội lấy nước. Khi này họ không dùng đòn gánhhai thùng nước nữa, mà họ dùng xe thồ, chở một lần được chục thùng nước, cho bõ chuyến đi. Những ngày cuối năm, giếng Hội tấp nập, ai ai cũng lên chở nước về ăn tết .

  Giếng Hội nước trong xanh, uống ngọt đầu lưỡi. Có điều lạ, trong làng nếu có đám ma, nếu lên giếng lấy nước là giếng đổi sang màu đục ngầu vài ba bữa, sau lại bình thường. Ngày ấy dân ta làm ruộng chưa dùng thuốc sâu, phân bón hóa học chưa nhiều, dù nằm giữa đồng, bờ bao bằng đất, mạch nguồn làng tôi trong xanh, mát lịm như bầu sữa mẹ.

 Những năm đầu thế kỷ 21, qua kêu gọi của nhân dân đội 7 ( nay là TDP 6), chị Nguyễn Thị Bích, một người con của họ Nguyễn Văn, sing sống ở Sài Gòn đã tài trợ kinh phí để xây lại giếng. Từ một giếng nước có bờ bao bằng đất, nay giếng Hội có thành xây ôm trọn. Hai bến nước xưa nay có bậc lên xuống bằng bê tông. Lau lách, dứa dại thuở xưa đã phát quang sạch sẽ...

  Năm 2005, toàn Thị trấn Cày có nước máy và giếng Hội vãn dần những người lên lấy nước. Kỷ niệm về một thời gánh nước, đẩy nước, chở nước theo thời đại mới rồi cũng lãng quên. Nhưng quên sao được đêm trăng ấy ngồi cùng em bên bờ đất, khi con ếch nhảy bùm xuống nước, em giật thót người choàng ôm lấy tôi...

   Giếng Hội hôm nay vẫn đó, nhưng là cái giếng nuôi cá của mấy hộ dân.   Dân cư giờ đã ở sát bên giếng. Con đường thảm bê tông thẳng tắp chạy ngay giếng Hội tạo nên một cảnh sắc hữu tình. Giếng Hội là "long mạch" của làng cần nên gìn giữ. Di sản   này nếu được nâng cấp, lát gạch 4 phía bờ tường rồi thả sen, thả cá thì đây sẽ là Tiểu công viên của làng, của xóm và của cả chợ Cày (?).